არსებობს ტემპერატურის ზედა ზღვარი – ანუ მაქსიმალური ტემპერატურა?

ყველაზე ცივ ტემპერატურაზე საუბარი შედარებით მარტივია. ყველაზე ცივი ტემპერატურა არის აბსოლიტური ნული. შეიძლება იცით, რომ მოძრაობა იწვევს ხახუნს, რომელიც ასევე იწვევს სითბოს არსებობას. აბსოლიტური ნულის არსი სწორედ ამაშია – ამ დროს მოძრაობა საერთოდ არ გვაქვს. უმოძრაობის დროს ტემპერატურა გვაქვს -273,12 °C (კელვინის შკალით 0, ხოლო ფარენტჰეტით -459,67 გრადუსი).

მაგრამ რამდენია ყველაზე ცხელი ტემპერატურა? არსებობს კი აბსოლიტური ცხელი?


 

ტემპერატურა აბსოლიტური ნულიდან აბსოლიტურ სიცხემდე


წაიკითხე სრულად

რა არის ბიოფიზიკა

ვეფხვია მანია

ბიოფიზიკა არის ხიდი ბიოლოგიასა და ფიზიკას შორის.

ბიოლოგია შეისწავლის სიცოცხლეს მთელი მისი მრავალფეროვნებითა და სირთულით. ის აღწერს ცოცხალ ორგანიზმებს, თუ როგორ მოიპოვებენ ისინი საკვებს, კომუნიკაციას მათ შორის, გარემოდან ინფორმაციის აღქმას და რეპროდუქციას. მეორეს მხრივ ფიზიკა ეძებს ბუნების მათემატიკურ კანონებს და ქმნის დეტალურ ვარაუდებს ძალებზე, რომლებიც ამოძრავებენ იდეალიზებულ სისტემებს. კომპლექსური სიცოცხლისა და ფიზიკური კანონების სიმარტივეს შორის არსებული დისტანციის წვდომა წარმოადგენს ბიოფიზიკის გამოწვევას. მოდელების ძიება და მათი ანალიზი მათემატიკითა და ფიზიკით არის მძლავრი საშუალება სიცოცხლის სრული გაგებისათვის. viralshellsბიოფიზიკოსები ეძებენ პრინციპებს, რომლებიც აღწერს მოდელებს. თუ პრინციპები სწორია, მაშინ ის იძლევა წინასწარმეტყველების საშუალებას, რომელიც შემდგომ შეიძლება შემოწმდეს.

რას იკვლევენ ბიოფიზიკოსები?

ბიოფიზიკოსები სწავლობენ სიცოცხლეს ყველა დონეზე, დაწყებული ატომებიდან და მოლეკულებიდან, უჯრედებით, ორგანიზმებითა და გარემოცვით დამთავრებული. ინოვაციები მოდის ფიზიკისა და ბიოლოგიის ლაბორატორიებიდან. ბიოფიზიკოსები აფართოებენ კვლევების არეალს, იგონებენ ახალ ხელსაწყოებს. სამუშაოებს ყოველთვის აქვს მიზანი და ის გულისხმობს მოიძებნოს თუ როგორ მუშაობს ბიოლოგიური სისტემები. ბიოფიზიკოსები სვამენ კითხვებს, როგორებიცაა:

View original post 696 more words

იმის შესახებ, თუ რა მნიშვნელოვანია გაზომვებში ხელსაწყოს სიზუსტე

ცნობილ პაუნდ-რებკას ექსპერიმენტში მეცნიერები ჯეფერსონის დარბაზში სინათლის სხივს ‘ისვრიდნენ’ ჭერიდან იატაკისკენ. ასევე არსებობდა კონკურენტი ჯგუფი, რომელიც აკეთება იგივე ექსპერიმენტს და ითვლიდა სინათლის სიჩქარეს ექსპერიმეტის პროცესში. მათ დაადგინეს, რომ რეალურად სინათლის სიჩქარე იზრდებოდა დილისკენ, მაქსიმუმს აღწევდა შუადღისთვის, კლებულობდა ვახშმის დროისათვის და შუაღამისთვის კი მინიმუმს წარმოადგენდა. ნუ, ეს შოკისმომგვრელი იყო. სინათლის სიჩქარე, რომელიც მართავს სამყაროს ასე უცბად აღმოჩნდა დამოკიდებული ლანჩისა და ვახშმის დროებზე? და რას წარმოადგენდა რობლემა? პრობლემა ის გახლდათ, რომ ეს კონტრ-ექსპერიმენტი ტარდებოდა გარეთ, სუფთა ჰაერზე და სენსორები გახლდნენ ტემპეტარურადამოკიდებულნი და ცხადია ლანჩის დროს უფრო ცხელა და შუღამისას კი უფრო სიცივეა.


My advisor at Harvard was Proffesor Pound and he did Pound-Rebka Experiment where they shot a light beam from the top of Jefferson Hall to the bottom of Jefferson hall. Now, there was a rival group, a rival group that also did the same experiment and they had calculated the speed of light in the process. They found that the speed of light actually rose in the morning, peacked at noontime. Then the speed of light began to slow down at dinnertime and reached a minimum at midnight. Well, this was shocking. The speed of light, wich governs the universe all of the sudden is wedded to lunchtime and dinnertime. So what’s the problem? The problem was that this counter experiment, this rival experiment, was done outdoors, and the sensors were temperature-dependent, and of course it’s warmer at lunchtime and colder at midnight.


წყარო: Michio Kaku, წყაროს ვერ ვპოულობ, მონაკვეთი ადრე ავკრიფე, რომელიღაცა ვიდეოდან.

ევგენიკის პრობლემა

ტერმინი  ევგენიკა,  ფრენსის  გალტონმა,  დარვინის ბიძაშვილმა  შემოიღო  1883  წელს.  ის  ნიშნავს  პოპულაციის  გაუმჯობესებას  მასში  შემავალი  “საუკეთესო” ინდივიდების  შეუღლების  გზით.  უძველესი  დროიდან ამ  პრინციპით  ხდებოდა  მცენარეების  და  ცხოველების სელექცია.  მე-19  საუკუნის  ბოლოს  გალტონმა  და  მისმა თანამოაზრეებმა  დაიწყეს  ადამიანთა  გასაუმჯობესებელი  სელექცური  შეუღლების  იდეის  პროპაგანდა, რითაც  საფუძველი  ჩაეყარა  ე.წ.  ევგენიკის  მიმდინარეობას,  რომელმაც  ფართო  მხარდაჭერა  ჰპოვა  მომდევნო  ნახევარი  საუკუნის  მანძილზე.

image

წაიკითხე სრულად

ნაწილაკთა ზოოპარკი


ნაწილაკთა ფიზიკაში ტერმინი ნაწილაკთა ზოოპარკი გამოიყენება შედარებით ბევრი “ელემენტარული ნაწილაკის” არსებობით, რომლებიც ზოოპარკის ასეულობით სახეობასთანაა შედარებული.

1960–იან წლების ბოლოს სიტუაცია ძალიან დამაბნეველი ჩანდა. კვარკების აღმოჩენამდე ასეულობით ჰადრონი იყო ცნობილი. მოგვიანებით დადგინდა, რომ ისინი ელემენტარული ნაწილაკები არ იყვნენ და შედგებიან კვარკებისაგან. დღესდღეობით სტანდარტულ მოდელში არსებული ნაწილაკები მოსაზრებიან ელემენტარულ ნაწილაკებად.



წყარო: wikipedia.org/Particle-zoo
particlezoo.net/
მეტი: A Tour of the Subatomic Zoo: A Guide to Particle Physics

ქაოსის თეორია


შესავალი


გახსოვთ იურული პერიოდის პარკი? სიმპათიური მათემატიკოსი დოქტორ მალკოლმი ასევე დოქტორ სატლერს უხსნის (იხილეთ მისი სიტყვები ..აქ..) თუ რატომ არის არაკეთილგონივრული T-რექსების და საერთოდ დინოზავრების ყოლა კუნძულზე. ჯონ ჰამონდი, პარკის მფლობელი განაწყენებული ეუბნება, რომ ცუდი არაფერი მოხდება და რომ უსაფრთხოების ზომები მიღებულია ვიზიტორთა დასაცავად.

დოქტორი მალკოლმი არ დაეთანხმა: “სიცოცხლე იპოვის გამოსავალს”.

ბუნების კომპლექსურობა საკმაოდ მაღალია, და მასზე მხოლოდ შემდეგი პროგნოზის გაკეთება შეგვიძლია: იგი არაპროგნოზირებადია. სწორედ ბუნების გასაოცარ არაპროგნოზირებას სწავლობს ქაოსის თეორია. და რატომ? იმიტომ, რომ ნაცვლად იმისა, რომ ყოფილიყო მოსაწყენი და ‘გამჭირვალე’ ბუნება გასაოცარია და საიდუმლოებებითაა მოცული. ქაოსის თეორია არაპროგნოზირებადობის სილამაზის შეძლებისდაგვარად დანახვას ახერხებს და გვანახებს მას ყველაზე საოცარი ნიმუშებით. ბუნება, სწორი კუთხით დანახვისას წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე საუკეთესო ხელოვნების ნიმუშს რაც კი არსებულა ოდესმე.


რა არის ქაოსის თეორია?


Fractal landscape
ფრაქტალური პეიზაჟი


ქაოსის თეორია მათემატიკის ქვედისციპლინაა და იგი სწავლობს კომპლექსურ სისტემებს. ამ კომპლექსური სისტემების – რომლებსაც ქაოსის თეორიის დახმარებით ჩავწვდით – მაგალითებს წარმოადგენს დედამიწის ამინდი, წყლის დუღილი გაზქურაში, ჩიტების მიგრაციის პატერნები (pattern – ნიმუში, მოდელი) და სხვა. ქაოს-დაფუძნებული გრაფიკები ყველაგნ ჩანს მაგ: საოცარი პეიზაჟის ფონი რომელიღაც გალმურულ საღამოზე ან თეატრში.

წაიკითხე სრულად

ბუნების ძალები (ნაწილი I)

არსებობს ოთხი ფუნდამენტური ძალა: გრავიტაცია, ელექტრომაგნიტური ძალა, სუსტი და ძლიერი ძალები. აქ იმ მოსაზრებას განვიხილავთ, რომლის მიხედვითაც ძალების მოქმედება ნაწილაკების გაცვლით ხორციელდება, ესენია: ფოტონები, W, Z და გლუონები. ამ ძალების განსხვავებული ბუნება ჩვენს გარშემო არსებულ სამყაროს ქმნის. თუ ნაწილაკები ბუნების ანბანის ასოებია, ძალები მისი გრამატიკა – ძალების უნიფიკაციაა.


 

სტანდარტული მოდელი


სამყაროს მართავს ოღხი ფუნდამენტური ძალა: მიზიდულობის ძალა ანუ, გრავიტაცია, ელექტრომაგნიტური ძალა და კიდევ ორი ძალა. რომლებიც მოქმედებენ ატომის ბირთვის გარშემო და მის შიგნით; მათ სუსტი და ძლიერი ძალები ეწოდება. ეს უკანასკნელი წყვილი მოქმედებს მანძილებზე, რომლებიც ატომის ზომაზე ნაკლებია და ამიტომ ჩვენი მაკროსკოპული შეგრძნებებისთვის ნაკლებადაა მისაღები, ვიდრე გრავიტაციული ან მაგნიტური ძალები. მიუხედავად ამისა, ისინი გადამწყვეტია ჩვენი არსებობისთვის, ვინაიდან უზრუნველყოფენ მზის სიმხურვალეს და ქმნიან სიცოცხლისთვის აუცილებელ სითბოს.

გრავიტაცია ჩვენთვის ყველაზე ნაცნობი ძალაა. ცალკელ ატომებსა და მათ შემადგენელ ნაწილაკებს შორის გრავიტაციული ეფექტები უმნიშვნელოა. მიზიდულობის ძალა ცალკეულ ნაწილაკებს შორის ძალიან მცირეა. იმდენად მცირე, რომ ნაწილაკთა ფიზიკაში ექსპერიმენტების დროს მისი უგულებელყოფა შეიძლება. ეს იმიტომ ხდება, რომ, მიუხედავად გრავიტაციის უნივერსალურობისა, მისი ეფექტი იკარება ზომასთან ერთად, სანამ ისეთი მძლავრი არ გახდება, რომ მარტომ იმოქმედოს კოსმოსურ მანძილებზე.

წაიკითხე სრულდ