ჩვენ უკვე შეგვიძლია მოვახდინოთ ჩვენი დნმ-ის რედაქტირება. მაგრამ, მოდით ეს გავაკეთოთ ფრთხილად

გენეტიკოსი Jennifer Doudna გახლავთ გენების რედაქტირების ახალი ინოვაციური ტექნოლოგიის – CRISPR-Cas9 თანაგამომგონებელი. ეს მექანიზმი მეცნიერებს საშუალებას აძლევს მოახდინონ დნმ-მოლეკულის ზუსტი რედაქტირება და მან შესაძლოა მოახდინოს გენეტიკური დაავადებების მკურნალობა… მაგრამ ეს საშუალება ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ე.წ. “დაგეგმილი ბავშების” (designer babies) შექმნისათვის. მეცნიერი მიმოიხილავს თუ როგორ მუშაობს CRISPR-Cas9 სისტემა და მიმართავს სამეცნიერო საზოგადოებას, რომ შეჩერდნენ და განიხილონ ამ ახალ საშუალებასთან დაკავშირებული ეთიკური საკითხები.


რამოდენიმე წლის წინ ჩემს კოლეგასთან, Emmanuelle Charpentier-სთან ერთად მე გამოვიგონე ახალი ტექნოლოგია გენომების რედაქტირებისათვის. მას CRISPR-Cas9 ეწოდება. CRISPR ტექნოლოგია მეცნიერებს საშუალებას აძლევს მოახდინონ ცვლილებები უჯრედში არსებულ დნმ-ის მოლეკულაში და ასევე მოახდინონ გენეტიკური დაავადებების მკურნალობა.

თქვენთვის ალბათ საინტერესო იქნება იმის ცოდნა, რომ CRISPR ტექნოლოგია განვითარდა ფუნდამენტური კვლევის ფარგლებში, რომელიც მიზნად ისახავდა დაედგინა თუ როგორ ებრძვის ბაქტერია ვირუსულ ინფექციას. ბაქტერიებს უწევთ გაუმკლავდნენ ვირუსებს რომლებიც ბინადრობენ მათ გარემოში. მოდით წარმოვიდგინოთ ვირუსული ინფეცია როგორც ბომბი – ბაქტერიას აქვს მხოლოდ რამოდენიმე წუთი რათა მოახდინოს ამ ბომბის გაუნებელყოფა, წინააღმდეგ შემთხვევაში განადგურდება. ბაქტერიებს გააჩნიათ ადაპტური იმუნური სისტემა სახელად CRISPR, რომელიც საშუალებას აძლევს მათ აღმოაჩინონ ვირუსული დნმ და გაანადგურონ იგი.

წაიკითხე სრულად

Advertisements

ოთხიU თერმომეტრი

ოთხიU რნმ თერმომეტრის (FourU RNA thermometer) მეორეული სტრუქტურა. წითელი ფერი აღნიშნავს ნუკლეოტიდთა კონსერვატიულობის* მაღალ დონეს.
*კონსერვატიულობა გულისხმობს იმას, რომ სხვადასხვა სახეობებში ეს თანმიმდევრობები მსგავსია კონსერვატიულობის ხარისხისდა მიხედვით.


ოთხიU თერმომეტრები არიან არამაკოდირებელი რნმ თერმომეტრები, რომლებიც ნაპოვნია სალმონელაში. ისინი შეიცავენ ურაცილის მაღალ კონსერვატიულ ნუკლეოტიდებს და ეს ნუკლეოტიდები განლაგებულნი არიან შაინ-დალგარნოს თანმიმდევრობის მოპირდაპირე მხარეს. რნმ-თერმომეტრები, მაგალითად როგორიცაა ოთხიU აკონტროლებენ ტემპერატურის რეგულაციას სითბური შოკის ცილების საშუალებით მრავალ პროკარიოტში. ოთხიU შედარებით პატარა მოლეკულებია მხოლოდ 57 ნუკლეოტიდისაგან შედგებიან და აქვთ ორი მარტივი მარყუჟი.

წაიკითხე სრულად